Kuchnia chińska — przewodnik.

Kuchnia chińska to prawdziwy skarb narodowy Państwa Środka, który z dumą przekazywany jest z pokolenia na pokolenie. To ważny element kultury chińskiej, który kształtował się przez tysiące lat.

W Chinach życie toczy się wokół jedzenia. Ludzie chętnie stołują się na zewnątrz, a w godzinach posiłków często można usłyszeć powitanie „Jadłeś/ jadłaś już?”. Co więcej, na każdym kroku można znaleźć rozmaite restauracje oferujące dania z różnych zakątków Chin, a ulice pękają w szwach od sprzedawców przeróżnych przekąsek. Ponadto każda prowincja i miasto mogą „pochwalić się” swoją lokalną potrawą lub przysmakiem.

Kuchnia chińska i jej odmiany

Różnice geograficzne i kulturowe sprawiły, iż na przestrzeni wieków ukształtowało się osiem głównych odmian kuchni chińskiej.

Ogólnie rzecz biorąc, w chłodniejszej części północnej Chin jada się dużo wołowiny oraz jagnięciny, a dania są raczej ciężkie i słone. Na wschodzie panuje klimat umiarkowany, więc potrawy są raczej słodkie lub słone. W części południowo-zachodniej, gdzie jest dość wilgotno, przeważa smak ostry, natomiast w części południowej prym wiodą lżejsze i słodsze potrawy.

W poniższym przewodniku znajdziesz główne cechy oraz charakterystyczne dania każdej z odmian kuchni chińskiej. Przejdź do:

• kuchni Lu
• kuchni syczuańskiej
• kuchni kantońskiej
• kuchni Su
• kuchni Min
• kuchni Zhe
• kuchni hunańskiej
• kuchni Hui

鲁菜 — kuchnia Lu

鲁菜 (lǔ cài), czyli odmiana wywodząca się z prowincji Shandong, to jedna z najstarszych odmian kuchni chińskiej. Jej cechą charakterystyczną są przeróżne i dość wyrafinowane sposoby przyrządzania dań. Powiada się, iż kuchnia Lu miała wpływ na sposób przyrządzania dań na dworze cesarskim.

W kuchni Lu chętnie wykorzystuje się drób, wołowinę, wieprzowinę, ryby oraz owoce morza. Główne sposoby przyrządzania potraw to różne rodzaje smażenia oraz duszenia. Dania mają wyrazisty smak, są dość słone i raczej ciężkie, a większość z nich przyrządza się na bazie gęstego sosu, który doskonale podkreśla smak każdej z potraw.

Do popularnych dań kuchni Lu należą m.in.: karp w sosie słodkokwaśnym (糖醋鲤鱼), strzykwa duszona w cebuli (葱烧海参) czy też smażony kwiat lotosu (炸荷花).

川菜 — kuchnia syczuańska

川菜 (chuān cài) , czyli kuchnia syczuańska, to odmiana wywodząca się z prowincji Syczuan. Główną cechą tej kuchni jest smak ostry. Co więcej, wyróżnia się nawet kilka rodzajów smaku ostrego, a najsłynniejszym z nich jest tzw. mala (麻辣 málà), który pozostawia wrażenie drętwiejącego języka.

Jeśli lubisz ostre potrawy, to kuchnia syczuańska jest właśnie dla Ciebie. Do przyrządzania dań syczuańskich wykorzystuje się sporo oleju i całą gamę przypraw, dzięki czemu są one niesamowicie aromatyczne.

Do najpopularniejszych dań kuchni syczuańskiej należą m.in.: hot pot (火锅), mapo tofu (麻婆豆腐) czy też słynny kurczak gong bao (宫保鸡丁).

粤菜 — kuchnia kantońska

粤菜 (yuè cài) to odmiana charakterystyczna dla prowincji Guangdong, która zyskała dużą popularność również poza granicami Państwa Środka. Nic dziwnego, gdyż w kuchni kantońskiej dużą wagę przykłada się do wydobycia smaku każdej z potraw. Powiada się nawet, iż „kurczak ma mieć smak kurczaka, a ryba smak ryby”.

W kuchni kantońskiej chętnie wykorzystuje się produkty sezonowe, drób, ryby oraz owoce morza. Dania przygotowuje się natomiast poprzez różne rodzaje smażenia, pieczenie oraz gotowanie na parze. Są więc znacznie lżejsze niż dania odmian kuchni północnej. Jeśli więc unikasz słonych i tłustych dań, to kuchnia kantońska jest dla właśnie dla Ciebie.

Charakterystyczne dania kuchni Yue to pieczona gęś (烧鹅), pieczone prosię (烤乳猪), pieczony gołąb (红烧乳鸽), kurczak po kantońsku (白切鸡), homar w zalewie (上汤焗龙虾) oraz przeróżne pierożki gotowane na parze.

苏菜 — kuchnia Su

苏菜 (sū cài) to odmiana kuchni wywodząca się z prowincji Jiangsu. Charakterystycznym smakiem kuchni Su jest słodki, używa się również mniej soli i oleju, przez co dania są nieco lżejsze. W potrawach królują warzywa, ale nie stroni się także od wieprzowiny, ryb i owoców morza.

Charakterystyczne dania kuchni Su to m.in. rozmaite klopsiki takie jak lwia głowa (狮子头) , pierożki na parze oraz różne odmiany makaronu.

闽菜 — kuchnia Min

闽菜 (mǐn cài) to odmiana pochodząca z prowincji Fujian. W kuchni Min królują takie smaki jak słodki i słodko-kwaśny, a dania są raczej lekkie. Główne sposoby przyrządzania potraw to natomiast duszenie oraz gotowanie na parze.

Charakterystyczne dania kuchni Min to Budda skaczący przez ścianę (佛跳墙), czyli duszone owoce morza w zalewie oraz przeróżne zupy.

浙菜 — kuchnia Zhe

浙菜 (zhè cài) to odmiana wywodząca się z prowincji Zhejiang. Prowincję tę często nazywa się „krainą ryb i ryżu”, a jej różne części mogą „pochwalić” się odmiennymi smakami. I tak na przykład w części północnej tej prowincji przeważa smak słodki, w części zachodniej smak ostry, a w części południowo-wschodniej smak słony.

Główne sposoby przygotowywania dań to różne rodzaje smażenia, gotowanie na parze i duszenie. Chętnie wykorzystuje się ryby, owoce morza i sezonowe warzywa. Rozmaite sposoby przyrządzania potraw oraz różnorodne składniki sprawiają, iż kuchnia Zhe może poszczycić się potrawami o wielu smakach. Na przykład jeden z symboli kuchni Zhe, czyli szynka, ma ponad 300 odmian.

Specjały kuchni Zhe to m.in. rozmaite zupy, kleiki, dania z wykorzystaniem lotosu takie jak kurczak w liściach lotosu (荷叶叫花鸡) oraz krewetki w herbacie Longjing (龙井虾仁).

湘菜 — kuchnia hunańska

湘菜 (xiāng cài) to odmiana kuchni pochodząca z prowincji Hunan. Jeśli lubisz słone i ostre potrawy, to kuchnia Xiang jest właśnie dla Ciebie, gdyż to właśnie te smaki przeważają w kuchni hunańskiej. Co więcej, innym smakiem charakterystycznym dla tej kuchni jest smak ostro-kwaśny.

W daniach kuchni Xiang chętnie wykorzystuje się wieprzowinę i wołowinę, które przygotowuje się na dziesiątki różnych sposobów. Najczęstsze z nich to rozmaite rodzaje smażenia i gotowania na wolnym ogniu, duszenie oraz gotowanie na parze.

Do jednych z najbardziej znanych potraw kuchni Xiang należą m.in. rybia głowa w posiekanej papryce (剁椒鱼头) , lotos w zalewie z cukru lodowego (冰糖湘莲) czy też danie babci z Xiangxi (湘西外婆菜).

徽菜 — kuchnia Hui

徽菜 (huī cài), czyli kuchnia z prowincji Anhui, to kuchnia, w której nie szczędzi się soli, oleju oraz przypraw. Dania są więc słone, niezwykle aromatyczne, ale i dość ciężkie. Przygotowuje się je na rozmaite sposoby, mi.in. duszenie, wędzenie czy też smażenie. W kuchni Hui chętnie wykorzystuje się wieprzowinę, drób oraz ryby.

Jednymi z najbardziej znanych potraw kuchni Hui są na przykład duszony gołąb z Gór Żółtych (黄山炖鸽), duszony żółw w szynce (火腿炖甲鱼) czy też śmierdzący okoń chiński (臭鳜鱼).

Podsumowując…

Kuchnia chińska to niezliczone składniki, przyprawy oraz dziesiątki sposobów przyrządzania potraw, z których wyczarować można dania o unikalnych aromatach, przepięknych kolorach i niesamowitych kształtach.

Na każdą z odmian kuchni chińskiej duży wpływ mają nie tylko uwarunkowania geograficzne i historyczne, ale i zasady medycyny chińskiej. Dzięki temu wiele potraw, oprócz walorów smakowych, ma również cenne właściwości odżywcze i zdrowotne.

W kuchni chińskiej tradycja miesza się z nowoczesnością, a gotowanie przypomina tworzenie dzieł sztuki. Nic więc dziwnego, że mieszkańcy Państwa Środka przykładają tak ogromną wagę do zasad etykiety przy stole, a wspólne posiłki rodzinne czy biznesowe są nieodłącznym elementem życia w Chinach.

Jeśli chcesz spróbować wyczarować coś chińskiego w swojej własnej kuchni, to zachęcam Cię do odwiedzenia poniższych przepisów. To proste i szybkie chińskie „specjały”, które bez problemu przygotujesz ze składników dostępnych w lokalnym sklepie.

• Przepis na „laba congee”, czyli odżywczy kleik na śniadanie, lunch lub kolację.
• Przepis na Colę z imbirem, czyli napój na przeziębienie i przemarznięcie.

Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda chińska restauracja samoobsługowa, to zachęcam Cię do obejrzenia „Uczty po chińsku”. W tym krótkim video zabiorę Cię do jednej z chińskich restauracji oferującej setki dań kuchni wschodniej i zachodniej.

Jeśli natomiast zainteresował Cię temat kuchni chińskiej, to polecam Ci „10 chińskich nawyków, które wyjdą Ci na zdrowie”. To poradnik, w którym wiele z opisanych nawyków mieszkańców Państwa Środka związanych jest właśnie z jedzeniem i piciem. Nawyki te są dość proste, prozdrowotne, a wiele z nich możesz wprowadzić do swojego życia już dziś!

Mam nadzieję, że powyższy przewodnik, chociaż w niewielkim stopniu pozwolił Ci zrozumieć niezwykłą kuchnię chińską.

Która z odmian najbardziej przypadła Ci do gustu? Daj znać w komentarzu!

Strony, z których korzystałam podczas tworzenia artykułu:
Baidu Baike
Baiwenwang
Xinhuawang

Grafika:
Wangyi
źródło prywatne